Lê Thị Yến và khoảnh khắc đầu đời quyết định “tự tin tự lập” của một đứa trẻ
Bạn là một phụ huynh có con trong độ tuổi 0–6.
Bạn bận rộn. Bạn yêu con. Và bạn mang trong mình một nỗi lo rất quen mà ít khi nói ra thành lời.
Bạn sợ con mình yếu hơn bạn bè.
Bạn sợ con sợ hãi những nơi “lạ lẫm”.
Bạn sợ mỗi lần đi bác sĩ, đi nha khoa, con khóc thét, run rẩy, bám chặt lấy bạn như thể sắp bị bỏ rơi.
Bạn khao khát một điều rất giản dị:
Con tự tin tự lập, không phải vì bị đẩy đi, mà vì con thấy an toàn để bước ra.
Và có lẽ, bạn chưa từng nghĩ:
Chiếc ghế nha khoa đầu đời có thể là nơi gieo mầm – hoặc bẻ gãy – sự tự tin ấy.
KHI CON KHÓC TRƯỚC CÁNH CỬA NHA KHOA – “TỰ TIN TỰ LẬP” ĐÃ BỊ RẠN TỪ ĐÂU?
Có một khoảnh khắc mà rất nhiều cha mẹ từng trải qua.
Con bạn bước vào phòng nha.
Ánh đèn sáng. Mùi thuốc lạ. Ghế cao. Người lớn đeo khẩu trang che kín mặt.
Con siết chặt tay bạn.
Rồi khóc.
Tiếng khóc ấy không chỉ là nỗi sợ.
Nó là lời thì thầm của một đứa trẻ: “Con không hiểu chuyện gì đang xảy ra.”
Khi ấy, nhiều người lớn nghĩ đơn giản:
“Rồi con sẽ quen thôi.”
“Cứ làm nhanh cho xong.”
Nhưng trong tâm trí non nớt của trẻ, tự tin tự lập đã bắt đầu nứt vỡ.
Vì con học được một bài học âm thầm: “Khi không hiểu, người lớn sẽ làm thay, quyết định thay, và con không có quyền từ chối.”
LÊ THỊ YẾN – KHÔNG PHẢI ĐỂ “CHỮA RĂNG”, MÀ ĐỂ CHỮA LẠI CẢM GIÁC AN TOÀN CHO “TỰ TIN TỰ LẬP”
Tôi không nhìn Lê Thị Yến như một bác sĩ đơn thuần.
Tôi nhìn chị như một người làm nghề rất giống Montessori – dù chị không gọi tên nó như vậy.
Ở đó, trẻ không bị đặt lên ghế như một “đối tượng cần xử lý”.
Trẻ được xem là một con người nhỏ tuổi, cần hiểu – cần được giải thích – cần được tôn trọng.
Chiếc ghế nha khoa, dưới cách làm của chị, không còn là nơi áp đặt.
Nó trở thành một ngưỡng cửa:
Hoặc trẻ bước qua bằng sự hoảng sợ.
Hoặc trẻ bước qua bằng tự tin tự lập.
Và chị chọn con đường thứ hai – con đường khó hơn.
KHI NHA KHOA VÀ MONTESSORI GẶP NHAU: “TỰ TIN TỰ LẬP” KHÔNG ĐẾN TỪ ÉP BUỘC
Trong Montessori, chúng tôi tin rằng:
Trẻ chỉ học tốt khi cảm thấy an toàn.
Trong nha khoa trẻ em của Lê Thị Yến, tôi thấy nguyên lý ấy hiện diện rất rõ.
Chị không vội.
Không ép.
Không “giữ chặt cho xong việc”.
Chị nói chuyện với trẻ như nói với một người có quyền hiểu.
Chị để trẻ nhìn, sờ, làm quen.
Chị cho trẻ quyền chuẩn bị tâm lý.
Đó chính là lúc tự tin tự lập được gieo hạt.
Không phải bằng lời khen.
Mà bằng trải nghiệm: “Con hiểu – nên con hợp tác.”
TỪ NỖI SỢ THÀNH “TỰ TIN TỰ LẬP” – KHÔNG CÓ PHÉP MÀU, CHỈ CÓ NGUYÊN TẮC
Người hùng trong câu chuyện này không phải là người giải cứu nhanh nhất.
Mà là người kiên nhẫn nhất.
Giống như trong giáo dục sớm, Lê Thị Yến không chọn con đường “làm cho xong”.
Chị chọn con đường “làm cho đúng”.
Mỗi lần trẻ bước lên ghế nha, là một lần trẻ học:
– Con có quyền hỏi
– Con có quyền hiểu
– Con có quyền hợp tác
Và từ đó, tự tin tự lập không còn là khẩu hiệu.
Nó trở thành phản xạ sống.
NHỮNG HÀNH ĐỘNG NHỎ CHA MẸ CÓ THỂ LÀM NGAY ĐỂ NUÔI DƯỠNG “TỰ TIN TỰ LẬP”
Bạn không cần thay đổi cả cuộc đời con trong một ngày.
Chỉ cần ba việc nhỏ:
Thứ nhất, trước mỗi lần đi bác sĩ hay nha khoa, hãy nói với con bằng ngôn ngữ đơn giản, trung thực. Đừng dọa, đừng giấu.
Thứ hai, cho con quyền lựa chọn nhỏ: ngồi trước hay sau, nghe giải thích trước hay xem dụng cụ trước. Quyền lựa chọn là nền móng của tự tin tự lập.
Thứ ba, sau trải nghiệm, hãy hỏi con cảm nhận gì, không phải con “ngoan hay không”.
Những hạt mầm nhỏ này, theo thời gian, sẽ lớn thành rừng.
ĐỪNG CHỌN NƠI “LÀM NHANH” – HÃY CHỌN NƠI “LÀM ĐÚNG”
Nếu bạn đang tìm một nơi cho con tiếp xúc nha khoa đầu đời, đừng hỏi:
“Bao lâu thì xong?”
Hãy hỏi:
“Con tôi sẽ được đối xử như thế nào?”
Bởi tự tin tự lập không thể xây trên sự vội vàng.
MỘT ĐỨA TRẺ SỢ HÃI NGƯỜI MẶC ÁO BLOUSE TRẮNG
Nếu cha mẹ bỏ qua những trải nghiệm đầu đời này, cái giá phải trả không chỉ là sâu răng.
Đó là:
– Trẻ sợ bác sĩ
– Trẻ né tránh môi trường lạ
– Trẻ thiếu tự tin tự lập khi lớn lên
Những nỗi sợ nhỏ hôm nay, sẽ thành giới hạn lớn ngày mai.
KHI “TỰ TIN TỰ LẬP” TRỞ THÀNH BẢN NĂNG
Hãy tưởng tượng một ngày:
Con bạn bước vào phòng nha.
Con chào.
Con hỏi.
Con hợp tác.
Không khóc.
Không run.
Không cần bạn đứng kè kè bên cạnh.
Đó không phải vì con “ngoan”.
Đó là vì tự tin tự lập đã được gieo trồng đúng cách.
Và đôi khi, người gieo mầm ấy… không phải là cha mẹ.
Mà là một người làm nghề tử tế, đủ kiên nhẫn, đủ hiểu trẻ – như Lê Thị Yến.
