Tóm tắt nhanh (dành cho Bạn đang vội)
Định hướng nghề nghiệp cho con cấp 3 là giúp con hiểu công việc thật trước khi chọn ngành, và rèn những kỹ năng dùng được ở mọi nghề. Năm 2026, con lớp 10–12 đứng trước hai điều cùng lúc: Việt Nam vừa có danh mục nghề đào tạo mới với các nghề AI, robot, bán dẫn, đường sắt tốc độ cao; và ở các nước đi trước, cửa vào nghề cho người mới trong nhóm nghề dính AI đang hẹp lại.
Điều cần nắm:
- Rủi ro dễ sửa nhất ở tuổi cấp 3 là chọn ngành theo tên, chưa từng nhìn vào việc làm mỗi ngày.
- Khảo sát doanh nghiệp Việt Nam công bố tháng 9/2026 chưa thấy cửa vào nghề cho người mới hẹp lại. Nơi đi trước đã thấy.
- Diễn đàn Kinh tế Thế giới ước tính khoảng 59 trên 100 người lao động sẽ cần học lại hoặc nâng cấp kỹ năng tới năm 2030. Thói quen học là tấm khiên mang theo được.
- Bắt đầu bằng những việc nhỏ trong 30 ngày: quan sát, thử, rồi đưa cho người khác xem.
Mùa đăng ký nguyện vọng năm lớp 12, nhiều gia đình mới bắt đầu nói chuyện nghiêm túc về ngành học của con. Con điền một cái tên vì bạn bè chọn, vì nghe nói ngành ấy "hot", hoặc vì điểm thi thử vừa đủ. Cả nhà thở phào khi xong tờ phiếu, nhưng chưa ai đọc một tin tuyển dụng thật nào của ngành ấy.
Tôi viết bài này cho những ba mẹ muốn bắt đầu sớm hơn ngày đó. Đây là bài tổng của một cụm bài, đi từ bản đồ chung rồi dẫn Bạn tới từng câu hỏi cụ thể.
Đọc tiếp “Định hướng nghề nghiệp cho con cấp 3: bản đồ rủi ro và những việc ba mẹ làm cùng con”

