trucvietnam.com

Có một nỗi lo rất thật của cha mẹ có con 1–6 tuổi: con vấp là khóc, con không vừa ý là la, con gặp việc lạ là né. Nhiều lúc tôi tự hỏi: mình đang nuôi con “ngoan” hay đang nuôi một đứa trẻ biết đi qua khó khăn?

Tôi từng nghĩ chuyện một đứa trẻ giữ được sự chú ý là vấn đề của “kỷ luật” và “rèn luyện”. Nhưng càng làm nghề giáo dục sớm, tôi càng gặp một câu hỏi khó hơn: Vì sao có những ngày con tập trung rất tốt, nhưng chỉ cần một thay đổi nhỏ trong nhịp sống là mọi thứ rối tung? Câu hỏi đó trở nên rõ ràng hơn khi tôi quan sát một người bạn của mình: Nguyễn Trà Giang, người làm trong lĩnh vực dinh dưỡng và yoga, với một cách làm nghề rất ít lời, nhưng nhất quán đến lạ

Có một giai đoạn tôi thấy mình bị cuốn vào một “danh sách phải làm” rất dài cho con: học gì, rèn gì, bổ sung gì, kỹ năng nào đang thiếu. Tôi gọi đó là thời kỳ làm cha mẹ bằng checklist. Và càng làm, tôi càng gặp một câu hỏi khó: nếu chính người lớn trong nhà đang kiệt sức, đang sống vội, đang nén cảm xúc… thì mình đang DẠY KỸ NĂNG CHO TRẺ bằng điều gì, ngoài lời nhắc?

Có một giai đoạn, tôi nhận ra mình cũng giống rất nhiều phụ huynh khác: nghe thấy hai chữ tăng chiều cao là lập tức nghĩ đến canxi, sữa, thực phẩm bổ sung, thậm chí là những “giải pháp nhanh”. Nhưng càng làm nghề giáo dục sớm lâu, tôi càng thấy một nghịch lý: trẻ em ngày nay được bổ sung nhiều hơn, nhưng không phải lúc nào cũng phát triển tốt hơn.

 Nhiều phụ huynh nói với tôi một câu rất thật: “Chị ơi, em không cầu con giỏi sớm. Em chỉ sợ con thấp, thua thiệt từ nhỏ.” Và thế là mọi thứ xoay quanh hai chữ tăng chiều cao: sữa nào, thuốc nào, môn gì, ngủ mấy giờ, ăn bao nhiêu. Nhưng rồi tôi gặp một người bạn làm nghề y theo một cách rất khác: bác sĩ Lê Thị Yến. Chị không làm trong lĩnh vực giáo dục. Chị cũng không dạy phụ huynh về dinh dưỡng hay vận động. Chị làm răng. Thế nhưng cách chị đứng trước một chiếc miệng nhỏ xíu của một đứa trẻ lại khiến tôi nhìn lại: có khi ta đang chạy theo cái “cao lên” mà bỏ quên cái “vững xuống”.

Có một kiểu lo lắng rất quen của phụ huynh có con 1–6 tuổi: lo con mình “chậm” hơn bạn bè. Và trong tất cả những nỗi lo ấy, TRẺ CHẬM NÓI là thứ khiến ba mẹ mất ngủ nhiều nhất.

Có những ngày tôi đứng giữa lớp học mầm non, nhìn một em bé 3 tuổi loay hoay cài nút áo, rồi tự hỏi:
Vì sao có những đứa trẻ chỉ cần một môi trường đúng là tự lớn lên, còn có những đứa trẻ được người lớn kèm sát vẫn mãi phụ thuộc?

Có một nỗi lo rất phổ biến ở phụ huynh có con 1–6 tuổi: con “khó ngồi yên”, dễ xao nhãng, làm gì cũng dở dang. Ta gọi chung là thiếu tập trung. Nhưng càng đi sâu làm nghề giáo dục sớm, tôi càng thấy điều khiến cha mẹ mệt không phải là chuyện con hiếu động. Mà là cảm giác bất lực: mình đã cố đủ kiểu, vẫn không biết phải bắt đầu lại từ đâu.

Tôi gặp rất nhiều phụ huynh nói với tôi một câu giống nhau: “Em muốn con tự tin tự lập, nhưng bận quá, em không biết bắt đầu từ đâu.” Lạ là, câu này không khác mấy so với lời của các CEO mà bạn tôi, An Phạm, thường gặp: “Anh muốn đội ngũ chủ động, nhưng cứ rời mắt ra là mọi thứ rối.” Tôi viết bài này vì nhận ra một quy luật âm thầm: người lớn muốn con và muốn đội ngũ “tự đứng vững”, nhưng lại đang vô tình xây đời sống theo kiểu “phải có mình mới chạy”.

Tôi viết bài này sau một cuộc trò chuyện rất ngắn với Nguyễn Thị Thu, người bạn làm trong mảng sức khỏe – dinh dưỡng. Chúng tôi không nói về trẻ con. Thu nói về một thứ “kỷ luật thầm lặng” với cơ thể, kiểu kỷ luật không làm ai vỗ tay, nhưng theo người ta suốt đời. Tôi nghe xong thì nghĩ đến các phụ huynh của mình: mỗi lần con nói chậm, mình thường chạy đi tìm kỹ thuật, bài tập, lớp học. Còn nền móng thì… để sau. Và “để sau” đôi khi chính là lý do con mãi chưa bật lên.

Có những giai đoạn tôi gặp phụ huynh mà câu hỏi đầu tiên luôn là: “Cô ơi, con ăn vậy đủ chưa? Sao con thấp quá?”
Và thật lòng, tôi hiểu. Khi con ốm vặt, khi cân nặng chững lại, khi chiều cao đứng im, người lớn sốt ruột là phản xạ tự nhiên.

Có những ngày, tôi nghe phụ huynh nói về “tăng chiều cao” như nói về một cuộc đua. Ly sữa nào đúng. Viên bổ sung nào chuẩn. Thực đơn nào “đủ chuẩn quốc tế”. Và rồi, chỉ cần con thấp hơn bạn cùng lớp một chút, cả nhà lập tức chuyển sang chế độ khẩn cấp.